Skleroterapia

Co to jest Skleroterapia?

Skleroterapia polega na iniekcji środka sklerotyzującego bezpośrednio do światła naczynia żylnego. Substancja ta, podana w postaci płynnej lub piankowej (często pod kontrolą ultrasonograficzną), wywołuje kontrolowane uszkodzenie śródbłonka naczynia. To uszkodzenie inicjuje miejscową reakcję zapalną, która prowadzi do zwłóknienia i zarośnięcia światła naczynia. W efekcie dochodzi do trwałej obliteracji i wyłączenia naczynia z krążenia. Po zabiegu stosuje się kompresjoterapię w celu utrzymania koaptacji ścian naczynia i ułatwienia procesu zwłóknienia.

Cena zabiegu

800 – 2500 zł

Średnia rynkowa cena zabiegu

Cena może się różnić w zależności od regionu i kliniki

Najważniejsze informacje

⏱️
Czas trwania
15-45 minut (zależnie od obszaru)
💉
Znieczulenie
Brak / Nie wymagane
🏥
Pobyt w klinice
Nie wymagany (zabieg ambulatoryjny)
🛌
Rekonwalescencja
Natychmiastowy powrót do aktywności, zalecane noszenie pończoch uciskowych przez 1-3 tygodnie
✨
Efekty widoczne po
Kilku tygodniach do kilku miesięcy (stopniowe zanikanie zmian)
🔄
Trwałość efektów
Trwałe dla leczonych naczyń, jednak nowe mogą się pojawić w przyszłości

Wskazania

    Oto wskazania i przeciwwskazania do skleroterapii:

    Wskazania do skleroterapii:

  • Pajączki naczyniowe (telangiektazje)
  • Żyły siateczkowate (reticular veins)
  • Niewielkie i średnie żylaki kończyn dolnych
  • Żylaki nawrotowe lub resztkowe po innych zabiegach (np. operacji, laseroterapii)
  • Niewydolne żyły przeszywające (perforatory)
  • Niektóre malformacje żylne
  • Owrzodzenia żylne (jako leczenie przyczynowe niewydolności żylnej)
  • Główne przeciwwskazania do skleroterapii:

  • Ciąża i okres karmienia piersią
  • Ostra zakrzepica żył głębokich (DVT) lub zatorowość płucna (PE)
  • Ciężkie niedokrwienie kończyny (zaawansowana choroba tętnic obwodowych)
  • Uczulenie na środek obliterujący
  • Aktywne zakażenie w miejscu zabiegu lub uogólnione
  • Znany przeciek prawo-lewy (np. drożny otwór owalny – PFO), zwłaszcza przy użyciu pianki
  • Unieruchomienie lub spodziewane długotrwałe unieruchomienie pacjenta

Kwalifikacja do zabiegu

  • USG Doppler żył kończyn dolnych

Jak przygotować się do zabiegu

    Oto 3 najważniejsze zalecenia przed skleroterapią:

  • Leki: Na 5-7 dni przed zabiegiem odstaw niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ, np. ibuprofen, naproksen) oraz suplementy diety rozrzedzające krew (np. miłorząb japoński, olej rybi, witamina E). Wszelkie inne przyjmowane leki, zwłaszcza przeciwzakrzepowe, zawsze skonsultuj z lekarzem prowadzącym.
  • Alkohol: Unikaj spożywania alkoholu na co najmniej 24-48 godzin przed zabiegiem.
  • Skóra: W dniu zabiegu nie nakładaj na nogi żadnych balsamów, kremów, olejków ani maści. Skóra powinna być czysta i sucha.

Przebieg zabiegu

    Oto przebieg zabiegu skleroterapii w 4 krokach, skupiający się na czynnościach lekarza:

    1. Weryfikacja i przygotowanie pola zabiegowego: Lekarz dokonuje ostatecznej weryfikacji docelowej żyły (często z użyciem USG), a następnie dokładnie dezynfekuje skórę w miejscu planowanej iniekcji. Przygotowuje strzykawkę z odpowiednio dobranym środkiem sklerotyzującym (w postaci płynu lub pianki) oraz igłę.
    2. Precyzyjne wprowadzenie igły i weryfikacja pozycji: Lekarz precyzyjnie wprowadza cienką igłę do światła wybranej żyły. Następnie, poprzez delikatną aspirację, upewnia się, że igła znajduje się w żyle (pojawienie się krwi w strzykawce) i nie doszło do jej przebicia. W przypadku żył głębiej położonych lub trudno dostępnych, cały proces wprowadzenia igły monitorowany jest ultrasonograficznie.
    3. Aplikacja środka sklerotyzującego: Lekarz powoli i z kontrolowaną siłą wstrzykuje środek sklerotyzujący do światła żyły. Obserwuje reakcję tkanki lub, w przypadku monitorowania USG, rozprzestrzenianie się preparatu w naczyniu. Po zakończeniu iniekcji, lekarz wycofuje igłę z żyły.
    4. Natychmiastowy ucisk i aplikacja kompresji: Bezpośrednio po wyjęciu igły, lekarz natychmiastowo uciska miejsce wkłucia, aby zapobiec wynaczynieniu się środka sklerotyzującego i wspomóc zamknięcie światła żyły. Następnie zakłada odpowiedni opatrunek uciskowy lub instruuje pacjenta o konieczności założenia pończochy uciskowej, która ma być noszona przez określony czas.

Rekonwalescencja

    Oto krótka lista zaleceń po skleroterapii, skupiająca się na tym, czego należy unikać i przez jaki czas:

  • Nie zdejmować kompresji przedwcześnie:
  • * Czego unikać: Zdjęcia pończochy lub bandaża uciskowego przed upływem zaleconego przez lekarza czasu.
    * Przez ile czasu: Zazwyczaj od 3 do 7 dni bez przerwy (również w nocy), a w niektórych przypadkach nawet do 2-3 tygodni, w zależności od wielkości leczonych żył. Jest to kluczowe dla zamknięcia i zrośnięcia się żył.

  • Ekspozycja na słońce i solarium:
  • * Czego unikać: Bezpośredniej ekspozycji leczonych miejsc na słońce i korzystania z solarium.
    * Przez ile czasu: Minimum 4 tygodnie, a najlepiej 2-3 miesiące, aby zapobiec przebarwieniom skóry w miejscach iniekcji.

  • Gorące kąpiele, sauna, jacuzzi:
  • * Czego unikać: Długich, gorących kąpieli, sauny, łaźni parowych i jacuzzi.
    * Przez ile czasu: Minimum 2-3 tygodnie. Ciepło powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych i może osłabić efekt zabiegu oraz zwiększyć obrzęk. Zalecane są krótkie, letnie prysznice.

  • Intensywny wysiłek fizyczny:
  • * Czego unikać: Biegania, podnoszenia ciężarów, intensywnych ćwiczeń siłowych, sportów kontaktowych.
    * Przez ile czasu: Przez 1-2 tygodnie. Zwiększone ciśnienie i wysiłek mogą prowadzić do ponownego otwarcia zamkniętych żył. Zalecane są regularne, umiarkowane spacery.

  • Długotrwałe stanie lub siedzenie w jednej pozycji:
  • * Czego unikać: Bezruchu i pozycji, które mogą sprzyjać zastojowi krwi w nogach.
    * Przez ile czasu: Przez pierwsze dni/tygodnie. Regularnie zmieniaj pozycję, wstań i przejdź się co godzinę.

  • Spożywanie alkoholu:
  • * Czego unikać: Picia alkoholu.
    * Przez ile czasu: Przez minimum 48-72 godziny, a najlepiej tydzień. Alkohol może powodować rozszerzenie naczyń krwionośnych i zwiększać ryzyko siniaków.

  • Masaż i silne pocieranie leczonego obszaru:
  • * Czego unikać: Masowania, pocierania lub drapania miejsc poddanych zabiegowi.
    * Przez ile czasu: Przez co najmniej 2-3 tygodnie. Może to zakłócić proces gojenia i tworzenia się blizny wewnątrz żyły.

  • Noszenie bardzo obcisłych ubrań (innych niż uciskowe):
  • * Czego unikać: Odzieży, która może uciskać inne części nóg lub powodować otarcia.
    * Przez ile czasu: Przez pierwsze dni/tygodnie.

    Pamiętaj, aby zawsze stosować się do indywidualnych zaleceń lekarza wykonującego zabieg, ponieważ mogą się one różnić w zależności od przypadku.

Efekty

    Skleroterapia to skuteczna metoda leczenia żylaków i pajączków, jednak ważne jest, aby mieć realistyczne oczekiwania co do jej efektów i procesu gojenia. Poniżej przedstawiono główne efekty zabiegu, wraz z informacją o ich widoczności i długości utrzymywania się:

  • Zmniejszenie widoczności/usunięcie żylaków i pajączków:
  • * Kiedy widoczne: Pierwsze efekty, zwłaszcza w przypadku mniejszych pajączków, mogą być widoczne po kilku tygodniach, gdy zamknięte naczynia zaczynają się wchłaniać. Pełny efekt estetyczny zazwyczaj jest osiągany po 1-3 miesiącach, a w przypadku większych żylaków nawet dłużej. Często wymagane jest kilka sesji.
    * Jak długo się utrzymują: Zamknięte i wchłonięte żyły są usunięte trwale. Jednak skleroterapia nie zapobiega powstawaniu nowych żylaków czy pajączków w przyszłości, jeśli predyspozycje genetyczne lub styl życia sprzyjają ich rozwojowi.

  • Ustąpienie objawów (ból, uczucie ciężkości, obrzęki, skurcze):
  • * Kiedy widoczne: Ulga w objawach może być odczuwalna stopniowo, od kilku dni do kilku tygodni po zabiegu, w miarę jak zamknięte żyły przestają być przyczyną zastoju krwi.
    * Jak długo się utrzymują: Długotrwałe, o ile nie rozwiną się nowe problemy z układem żylnym.

  • Zasinienia (siniaki) w miejscu iniekcji:
  • * Kiedy widoczne: Natychmiast po zabiegu.
    * Jak długo się utrzymują: Zazwyczaj znikają w ciągu 1-3 tygodni, podobnie jak zwykłe siniaki.

  • Obrzęk w miejscu iniekcji:
  • * Kiedy widoczne: Może pojawić się bezpośrednio po zabiegu.
    * Jak długo się utrzymują: Zazwyczaj ustępuje w ciągu kilku dni do tygodnia.

  • Przebarwienia skóry (brązowe plamy) wzdłuż zamkniętej żyły:
  • * Kiedy widoczne: Mogą pojawić się po kilku dniach lub tygodniach od zabiegu, gdy hemosyderyna (produkt rozpadu hemoglobiny) osadza się w skórze.
    * Jak długo się utrzymują: Od kilku tygodni do kilku miesięcy. W rzadkich przypadkach mogą utrzymywać się do roku, a sporadycznie dłużej, choć zazwyczaj bledną.

  • Uczucie twardości/guzków wzdłuż zamkniętej żyły:
  • * Kiedy widoczne: Pojawia się w ciągu kilku dni po zabiegu, gdy żyła ulega zwłóknieniu i staje się twarda.
    * Jak długo się utrzymują: Od kilku tygodni do kilku miesięcy, w miarę wchłaniania się zamkniętej żyły.

  • Ból lub tkliwość w miejscu zabiegu:
  • * Kiedy widoczne: Natychmiast po zabiegu, może być nasilone przez pierwsze 2-3 dni.
    * Jak długo się utrzymują: Zazwyczaj ustępuje w ciągu kilku dni, rzadziej do tygodnia.

  • Świąd w miejscu zabiegu:
  • * Kiedy widoczne: Może pojawić się po kilku dniach od zabiegu.
    * Jak długo się utrzymują: Zazwyczaj kilka dni.

  • Nawrót żylaków/pajączków:
  • * Kiedy widoczne: Może nastąpić po miesiącach lub latach. Jest to cecha choroby żylnej, a nie niepowodzenie samego zabiegu.
    * Jak długo się utrzymują: Nowo powstałe żylaki lub pajączki wymagają ponownego leczenia. Regularne kontrole i ewentualne zabiegi podtrzymujące są zalecane.

    Pamiętaj, że każdy organizm reaguje inaczej, a ostateczne rezultaty mogą się różnić w zależności od wielkości i rodzaju leczonych naczyń, indywidualnych predyspozycji oraz przestrzegania zaleceń pozabiegowych (np. noszenie pończoch uciskowych).

Bibliografia

Poniżej przedstawiam bibliografię naukową dotyczącą skleroterapii, składającą się z 4 pozycji:

  • Gloviczki P, et al. The 2020 Clinical Practice Guidelines of the American Venous Forum: Management of Varicose Veins. J Vasc Surg Venous Lymphat Disord. 2020;8(1):1-152.
  • Rabe E, et al. European guidelines for sclerotherapy in chronic venous disorders. Phlebology. 2014;29(5):338-54.
  • Parsi K. Mechanism of action of sclerosants: What do we know? Phlebology. 2017;32(1 Suppl):8-14.
  • Al-Jabri B, et al. Sclerotherapy for Varicose Veins. J Clin Med. 2022 Mar 2;11(5):1359.