PRP

Co to jest PRP?

Osocze bogatopłytkowe (PRP) to autologiczny koncentrat płytek krwi, otrzymywany z krwi obwodowej pacjenta. Proces technologiczny rozpoczyna się od pobrania krwi żylnej, która jest następnie poddawana jedno- lub dwuetapowemu wirowaniu (centryfugacji) w specjalistycznych probówkach z antykoagulantem. Celem jest separacja składników morfotycznych i izolacja frakcji osocza bogatopłytkowego, charakteryzującej się znacząco wyższym stężeniem płytek niż w krwi pełnej. Płytki krwi, aktywowane w miejscu podania, uwalniają z ziarnistości alfa liczne czynniki wzrostu (m.in. PDGF, TGF-β, IGF-1, VEGF, EGF), cytokiny i chemokiny. Te bioaktywne molekuły inicjują i modulują złożone procesy regeneracyjne i naprawcze na poziomie komórkowym i tkankowym, wpływając na proliferację, różnicowanie komórek oraz syntezę macierzy zewnątrzkomórkowej. Preparat PRP jest następnie aplikowany iniekcyjnie do obszaru docelowego.

Cena zabiegu

600 – 1200 zł

Średnia rynkowa cena zabiegu PRP (za sesję)

Cena może się różnić w zależności od regionu, kliniki i zakresu zabiegu

Najważniejsze informacje

⏱️
Czas trwania
45-60 minut (wraz z przygotowaniem)
💉
Znieczulenie
Miejscowe (krem lub iniekcja)
🏥
Pobyt w klinice
Nie wymagany (zabieg ambulatoryjny)
🛌
Rekonwalescencja
1-3 dni (delikatne zaczerwienienie/obrzęk)
✨
Efekty widoczne po
Kilku tygodniach / Serii zabiegów
🔄
Trwałość efektów
6-18 miesięcy (zależne od obszaru i serii)

Wskazania

    Oto zwięzła lista wskazań i przeciwwskazań do zabiegu PRP:

    Wskazania do zabiegu PRP:

  • Przewlekłe tendinopatie (np. łokieć tenisisty/golfisty, ścięgno Achillesa)
  • Choroba zwyrodnieniowa stawów (np. kolana, biodra)
  • Łysienie androgenowe
  • Poprawa jakości skóry, redukcja drobnych zmarszczek i blizn
  • Trudno gojące się rany, owrzodzenia
  • Ostre i przewlekłe urazy mięśni, ścięgien i więzadeł
  • Główne przeciwwskazania do zabiegu PRP:

  • Aktywne infekcje (miejscowe lub ogólnoustrojowe)
  • Choroby krwi i zaburzenia krzepnięcia (np. małopłytkowość)
  • Aktywna choroba nowotworowa
  • Ciąża i okres karmienia piersią
  • Przyjmowanie leków przeciwzakrzepowych
  • Gorączka, ostre stany zapalne organizmu
  • Niedostateczna liczba płytek krwi (poniżej 100 000/µl)

Kwalifikacja do zabiegu

  • Morfologia krwi obwodowej (pełna)
  • Parametry krzepnięcia krwi (APTT, PT/INR)
  • Badanie w kierunku HIV
  • Badanie w kierunku WZW B (antygen HBs)
  • Badanie w kierunku WZW C (przeciwciała anty-HCV)

Jak przygotować się do zabiegu

    Oto 3-5 najważniejszych zaleceń przed zabiegiem PRP:

  • Odstaw leki rozrzedzające krew i NLPZ: Na 7-10 dni przed zabiegiem zrezygnuj z przyjmowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ, np. ibuprofen, naproksen) oraz aspiryny, ponieważ mogą one wpływać na funkcję płytek krwi. W przypadku innych leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryna, heparyna) konieczna jest konsultacja z lekarzem prowadzącym.
  • Zrezygnuj z niektórych suplementów: Na 7-10 dni przed zabiegiem unikaj suplementów diety, które mogą wpływać na krzepliwość krwi lub rozrzedzać krew (np. omega-3, witamina E, czosnek, miłorząb japoński).
  • Unikaj alkoholu i palenia: Przynajmniej 48 godzin przed zabiegiem zrezygnuj ze spożywania alkoholu. Palenie papierosów również negatywnie wpływa na proces gojenia i powinno być ograniczone lub najlepiej całkowicie wyeliminowane przed i po zabiegu.
  • Zadbaj o nawodnienie: W dniach poprzedzających zabieg pij odpowiednie ilości wody. Dobre nawodnienie organizmu ułatwia pobranie krwi.
  • Unikaj sterydów: Jeśli to możliwe, nie przyjmuj sterydów (doustnych, w iniekcjach) na co najmniej 2-4 tygodnie przed zabiegiem, chyba że jest to niezbędne ze względów zdrowotnych – w takim wypadku koniecznie poinformuj o tym lekarza.

Przebieg zabiegu

    Oto przebieg zabiegu PRP w 4 konkretnych krokach, skupiający się na czynnościach lekarza:

    1. Pobranie krwi: Lekarz pobiera określoną objętość krwi żylnej od pacjenta (zazwyczaj z żyły łokciowej), stosując standardowe procedury aseptyczne i używając specjalnych probówek zawierających antykoagulant.
    2. Przygotowanie PRP (wirowanie): Lekarz umieszcza probówki z pobraną krwią w specjalistycznej wirówce, a następnie uruchamia ją zgodnie z protokołem producenta zestawu PRP. Proces wirowania ma na celu oddzielenie osocza bogatopłytkowego od pozostałych składników krwi (erytrocytów i leukocytów).
    3. Izolacja PRP: Po zakończeniu procesu wirowania, lekarz delikatnie aspiruje warstwę osocza bogatopłytkowego (PRP) do sterylnej strzykawki, unikając zanieczyszczenia innymi frakcjami krwi. Może to wymagać dodatkowego etapu koncentracji w zależności od używanego systemu.
    4. Aplikacja PRP (iniekcja): Lekarz przygotowuje obszar zabiegowy poprzez dezynfekcję skóry. Następnie, precyzyjnie wstrzykuje przygotowane PRP w docelowe miejsce leczenia (np. staw, ścięgno, skórę głowy, twarz), używając cienkiej igły i techniki dostosowanej do anatomii oraz specyfiki obszaru zabiegowego.

Efekty

    Oto główne efekty zabiegu PRP (Osoczem Bogatopłytkowym), wraz z informacją o ich widoczności i długości utrzymywania się, z zachowaniem realizmu:

  • Zmniejszenie bólu i stanu zapalnego (szczególnie w ortopedii i medycynie sportowej):
  • * Kiedy widoczne: Nie natychmiast. Początkowo może wystąpić nasilenie bólu lub dyskomfortu (przez kilka dni) ze względu na proces zapalny inicjowany przez PRP. Zauważalna ulga zazwyczaj pojawia się po kilku tygodniach, w miarę postępu procesów regeneracyjnych. Pełny efekt przeciwbólowy często jest odczuwalny po 2-3 miesiącach.
    * Jak długo się utrzymują: Od kilku miesięcy do nawet roku lub dłużej, w zależności od rodzaju i zaawansowania schorzenia, indywidualnej reakcji pacjenta oraz liczby wykonanych zabiegów. W przypadku chorób przewlekłych (np. choroba zwyrodnieniowa stawów) często wymagane są zabiegi przypominające.

  • Regeneracja i odbudowa tkanek (np. kolagen, elastyna w skórze; chrząstka, ścięgna, więzadła w stawach):
  • * Kiedy widoczne: Procesy regeneracyjne są powolne. Pierwsze subtelne zmiany zauważalne są po 4-6 tygodniach. Pełne efekty, takie jak poprawa struktury tkanki, zwiększenie elastyczności skóry czy wzmocnienie ścięgien, widoczne są zazwyczaj po 3-6 miesiącach, a w przypadku głębokiej przebudowy (np. chrząstki) nawet do roku.
    * Jak długo się utrzymują: Efekty są długotrwałe, ponieważ polegają na rzeczywistej przebudowie i naprawie tkanek. Nie są jednak “wieczne” – naturalne procesy starzenia i zużycia tkanek nadal postępują. W niektórych przypadkach mogą być potrzebne powtórne zabiegi podtrzymujące.

  • Poprawa jakości i wyglądu skóry (zwiększenie elastyczności, redukcja drobnych zmarszczek, poprawa kolorytu i tekstury):
  • * Kiedy widoczne: Pierwsze efekty (np. lepsze nawilżenie, rozświetlenie skóry) mogą być zauważalne po 2-4 tygodniach. Znacząca poprawa w zakresie elastyczności, redukcji drobnych zmarszczek i ogólnej kondycji skóry następuje po 2-3 miesiącach, w miarę syntezy nowego kolagenu i elastyny.
    * Jak długo się utrzymują: Zazwyczaj od 6 do 12 miesięcy, w zależności od wieku pacjenta, stanu początkowego skóry, stylu życia i liczby wykonanych zabiegów. Dla podtrzymania i wzmocnienia efektów zaleca się serię zabiegów (zwykle 2-4) oraz zabiegi przypominające raz na 6-12 miesięcy.

  • Stymulacja wzrostu włosów i poprawa ich kondycji (w przypadku łysienia androgenowego i telogenowego):
  • * Kiedy widoczne: Pierwsze rezultaty, takie jak zmniejszenie wypadania włosów i wzmocnienie istniejących, mogą być zauważalne po 2-3 miesiącach. Widoczny odrost nowych włosów, zagęszczenie i poprawa grubości włosów pojawiają się po 4-6 miesiącach, ze względu na cykl wzrostu włosa.
    * Jak długo się utrzymują: Efekty utrzymują się zazwyczaj od 12 do 18 miesięcy po zakończeniu serii zabiegów (zwykle 3-4 zabiegi w odstępach 2-4 tygodni). Aby spowolnić postęp łysienia i utrzymać efekty, wymagane są zabiegi podtrzymujące (np. raz na 6-12 miesięcy).

  • Przyspieszenie gojenia ran, zmniejszenie blizn i poprawa ich wyglądu:
  • * Kiedy widoczne: Proces gojenia jest przyspieszony od samego początku. Zauważalna poprawa w wyglądzie rany lub blizny (jej kolorytu, tekstury, elastyczności) następuje po kilku tygodniach do kilku miesięcy, w zależności od rodzaju i głębokości uszkodzenia.
    * Jak długo się utrzymują: Efekty są trwałe, ponieważ dotyczą przyspieszenia naturalnego procesu gojenia i lepszej jakości zregenerowanej tkanki.

    Ważne uwagi realistyczne:

  • Indywidualna zmienność: Reakcja na PRP jest bardzo indywidualna i zależy od wielu czynników, takich jak wiek, ogólny stan zdrowia, rodzaj schorzenia, zaawansowanie problemu oraz jakość przygotowanego osocza.
  • Wymagana seria zabiegów: W większości przypadków jeden zabieg PRP nie przyniesie spektakularnych ani długotrwałych efektów. Zazwyczaj zaleca się serię 2-4 (a czasem więcej) zabiegów, wykonywanych w określonych odstępach czasu.
  • Nie jest to “magiczna różdżka”: PRP wspomaga naturalne procesy regeneracyjne organizmu, ale nie jest w stanie całkowicie odwrócić zaawansowanych zmian degeneracyjnych ani zatrzymać postępujących procesów starzenia bez wsparcia innych metod leczenia i zdrowego stylu życia.
  • Konieczność konsultacji: Przed podjęciem decyzji o zabiegu PRP zawsze należy skonsultować się ze specjalistą, który oceni wskazania, przeciwwskazania i realistyczne oczekiwania.

Bibliografia

Oto bibliografia naukowa na temat osocza bogatopłytkowego (PRP), zawierająca 5 pozycji w formacie listy:

  • Mautner, K., Colberg, R., последний, T., & Bowen, G. (2019). Platelet-Rich Plasma (PRP) for the Treatment of Knee Osteoarthritis and Tendinopathy: A Review of the Literature. *Current Reviews in Musculoskeletal Medicine*, *12*(4), 562-572.
  • Xing, D., Wang, B., Zhang, W., & Yang, B. (2019). Efficacy of platelet-rich plasma in patients with knee osteoarthritis: a meta-analysis of 23 randomized controlled trials. *Osteoarthritis and Cartilage*, *27*(10), 1459-1470.
  • Everts, P. A., Knoefel, S., & van Zundert, A. (2020). Platelet-rich plasma and its application in regenerative medicine. *Journal of Tissue Engineering and Regenerative Medicine*, *14*(11), 1435-1447.
  • Freire, M. T., de Almeida, F. J. P., & da Silva, J. A. P. (2021). Platelet-rich plasma in dermatology and aesthetic medicine: A narrative review. *Journal of Cosmetic Dermatology*, *20*(1), 32-42.
  • Dohan Ehrenfest, D. M., Rasmusson, L., & Albrektsson, T. (2014). Classification of platelet concentrates (Platelet-Rich Plasma-PRP, Platelet-Rich Fibrin-PRF) for topical and injectable use in oral and maxillofacial surgery: new consensus statement and a proposal of a new classification system. *Journal of Oral & Maxillofacial Surgery*, *72*(11), 2133-2144.